1980s,  CINEMA,  REVIEWS

Platoon (1986) του Oliver Stone – Κριτική Ταινίας

Σκηνοθεσία: Oliver Stone

Με κοινό και ηθοποιούς να ρίχνονται για ένα γεμάτο δίωρο στο πεδίο της μάχης του πολέμου του Βιετνάμ, το Platoon ακολουθεί την κλασική δομή του πολεμικού είδους, που άνθισε τις δεκαετίες ’70 έως ’90, παραδίδοντας, μεταξύ άλλων, αληθινά αριστουργήματα. Παρότι, η έντονα οπτικοποιημένη φύση των σεναρίων του είδους δείχνει να απλουστεύει το περιεχόμενό τους, σε ταινίες όπως το Platoon ή το Thin red line (1998) του Terrence Malik, η απορία δημιουργείται: Ο πόλεμος είναι η ουσία ή το μέσο;

Σε μια πανδαισία εικόνων και ήχων πολέμου, τα συναισθήματα που προκαλούνται είναι συνήθως απέχθειας ή μίσους, απέναντι στην βαναυσότητα και την απάνθρωπη φύση που μπορεί να φτάσει το ανθρώπινο είδος. Οι καταστάσεις αυτές δεν υποβόσκουν μόνο στο πίσω μέρος του ανθρώπινου μυαλού, για να επιβληθούν από το ένστικτο της επιβίωσης. Πρόκειται για σταδιακά χτισμένες και πολύ καλά ριζωμένες αξίες, που ο ίδιος ο στρατός υποβάλει και καλλιεργεί. Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμα και οι καλύτεροι άνθρωποι, φτάνουν σε έναν σημείο να εκτονώνουν μια ένταση καθώς σκοτώνουν άλλους ανθρώπους.

Το Platoon, από τα μέσα περίπου του φιλμ, αναπτύσσει έναν «θεωρητικό διαχωρισμό»: Σε μια ομάδα πολεμιστών υπάρχουν οι ευαίσθητοι, και συνεπώς οι «καλοί», και οι αιμοβόροι, δηλαδή οι «κακοί». Φαινομενικά, οι χαρακτήρες δείχνουν να υπακούν σε ένα ακόμη Χολλιγουντιανό στερεότυπο, που δημιουργεί ήρωες αντιθετικά, χρησιμοποιώντας ενοχλητικές εικόνες για να τονιστεί και πάλι η αντιξοότητα του πολέμου. Στην πράξη, όμως, η πιο μονόπλευρη αντιπαράθεση των ηρώων δεν παρουσιάζεται ως σκηνοθετική «προπαγάνδα» προκειμένου να πείσει για μια ηθική διαφθορά, καθώς οι πολεμικές εικόνες μάλλον παραπέμπουν σε μια εξ’ ολοκλήρου απάνθρωπη πραγματικότητα. Η μέθοδος του Oliver Stone βασίζεται στη δημιουργία χαρακτήρων σε πρώτο επίπεδο, για να αποτελέσουν τη βάση ανάπτυξης όλη της αντιπολεμικής θεωρίας του, που είναι το δεύτερο επίπεδο.

Οι ήρωες δεν είναι φτιαγμένοι να είναι αντιπαθητικοί, αλλά μέσα από τις λιγοστές ευκαιρίες ανθρωπιάς που τους προσφέρονται ανάμεσα στην τόση βία, κάποιοι επιλέγουν να τις εκμεταλλευτούν –οι ίδιοι που την προηγούμενη στιγμή κινηματογραφούνταν στα πλάνα να σκοτώνουν με μανία τους στρατιώτες του αντίπαλου στρατεύματος. Κάποιοι άλλοι, θα χρησιμοποιήσουν ως πρόσχημα τον πόλεμο για να αποδείξουν σε κάθε ζωντανό ον την ψυχολογική τους κατάρρευση.

Ο Oliver Stone, μέσα από μικρές ανθρώπινες στιγμές που καταλήγουν σε σπαρακτικά κακουργήματα της ανθρώπινης φύσης, δίνει την τελευταία του πινελιά σε αυτό τον αέναο πολεμικό κύκλο που ο άνθρωπος δημιουργεί πόλεμο και ο πόλεμος δημιουργεί άνθρωπο. Οι εικόνες του, άλλες φορές βροντοφωνάζουν ηρωικά κι άλλες φορές σιωπούν αφήνοντας τον θεατή να μιλήσει για χάρη τους. Η πρασινωπή χροιά της ζούγκλας που επιβάλλεται σε όλη τη σινεγραφική παλέτα, διακόπτεται απότομα από το έντονο πορτοκαλί της «θερμής» μάχης, διατηρώντας το μάτι των θεατών σε συνεχή εγρήγορση.

Η ηθοπλασία του, ωστόσο, είναι αυτή που δημιουργεί τον «πολεμικό φόβο». Γιατί παρότι οι εικόνες είναι περισσότερο άμεσες και δεικτικές απ’ ότι χρειάζεται και οι ήρωες αρκετά «ιδανικοί», ορισμένες φορές, ο τρόμος δεν χτίζεται από τον εχθρό. Τελικά, για τον Oliver Stone, το χτύπημα θα έρθει από αυτόν που δεν το περιμένεις.


Νικόλ Φιλιπποπούλου

Νικόλ Φιλιπποπούλου

90s-kid-Vol. I, φοιτήτρια κτηνιατρικής, περήφανη μητέρα τεσσάρων σκύλων και φανατική της Cate Blanchett. Δηλώνει μια εκ των μεγαλύτερων φαν του David Lynch και του Darren Aronofsky, ενώ συχνά πυκνά της αρέσει να χάνεται στον κόσμο των σουρεαλιστικών ταινιών. Το σινεμά μπήκε από πολύ νωρίς στην ζωή της με την βοήθεια του Tim Burton και, παρά του νεαρού της ηλικίας της, έχει παρακολουθήσει εκατοντάδες ταινίες, με προσωπική συλλογή που ξεπερνάει τις 500++. Εάν ήταν κινηματογραφική ηρωίδα σίγουρα θα ήταν ένας συνδυασμός της Nina Seyrous του Μαύρου Κύκνου και του Κοριτσιού με το Τατουάζ. Στον ελεύθερο της χρόνο εκτός από ταινίες, ακούει μανιωδώς soundtracks και πορώνεται με τη μουσική, συγγράφει κριτικές, ασχολείται με τη φωτογραφία και συλλέγει φωτογραφικό υλικό του Michael Fassbender.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *