2010s,  CINEMA,  REVIEWS

Η Αμφιλεγόμενη Elle του Paul Verhoeven – Review


Σκηνοθεσία: Paul Verhoeven

Μια από τις πιο αμφιλεγόμενες ταινίες της αντίστοιχης χρονιάς, αποτέλεσε η Elle του Paul Verhoeven, με άλλους να μιλούν για το υπέρτατο φεμινιστικό αριστούργημα κι άλλους να καταδικάζουν τις σαδομαζοχιστικές τάσεις της πρωταγωνίστριας του, με την Isabelle Hupert –ποια άλλη θα μπορούσε;- να ντύνεται για 2 ώρες στο μπλε και να ταυτίζεται πλήρως με έναν γνώριμο ρόλο της.

Η επιλογή της πρωταγωνίστριας του Verhoeven, όταν τελικά αποφάσισε να μεταφέρει το σενάριο της ταινίας του στα γαλλικά, δεν θα μπορούσε να είναι πιο ιδανική, έχοντας στην διάθεσή του μια δυνατή ερμηνεύτρια με σαφέστατη προηγούμενη εμπειρία σε παρόμοιο ρόλο (ως Erika Kohut στο The piano teacher (2001) του Michael Haneke) κι έναν γυναικείο χαρακτήρα να ταιριάζει «καρμπόν», σε πολλά στοιχεία, με τον πολυδιάστατο χαρακτήρα της Δασκάλας. To όνομα της πρωταγωνίστριάς του (Michèle Leblanc), θα μπορούσε κάλλιστα να θεωρηθεί ένας φόρος τιμής στον εμπνευστή του Michael Haneke, σε συνδυασμό με την προσωπική υπαινικτική στάση του σκηνοθέτη απέναντι στον χαρακτήρα της (Leblanc μτφ. Ο Λευκός = ο αθώος, αφελής) ή ενδεχομένως το black humor του, που βρίσκεται διάχυτο καθ’ όλη τη διάρκεια του έργου του.

Η υπαινικτική διάθεση του Elle, αποτελεί, ωστόσο, και το «σημείο-κλειδί» των «παρεξηγήσεων» απέναντι στις προθέσεις του χαρακτήρα της Michèle, η οποία καταλήγει να αθωώνεται σε έναν κόσμο που, υπό ρεαλιστικές συνθήκες, δεν θα μπορούσε σε καμία περίπτωση να κριθεί αθώα. Καθώς οι περιορισμένες αναφορές στο οικογενειακό παρελθόν της δεν αρκούν για την πλήρη ψυχογράφηση του πατρικού προτύπου που είχε βιώσει, οι ελάχιστες πληροφορίες γύρω από το συμβάν που τον οδήγησε στις αποτρόπαιες πράξεις του, αρκούν για να αιτιολογήσουν τα κίνητρά του αλλά και το μερίδιο ευθύνης απέναντι στην καταδικασμένη ζωή της κόρης του.

Πώς συνδέεται, όμως, ο χαρακτήρας της Elle με την αφορμή που δόθηκε λόγω του βιασμού της; Τα γεγονότα ακολουθούν μια συλλογιστική πορεία με δύο κομβικά σημεία: Ο θεατής θεωρεί ότι ο βιασμός σχετίζεται με το παρελθόν της ηρωίδας, στη συνέχεια τον αντιμετωπίζει σαν μια απλή αφορμή, ενώ στο τέλος ανακαλύπτει την ομοιότητα με την ιστορία της Michèle. Παρελθόν και παρόν, καταλήγουν να ενώνονται κάτω από κοινούς άξονες μιας θρησκευτικής διαπαιδαγώγησης που βρίσκει τον αντίκτυπό της σε δύο διαφορετικά άτομα. Στο πρόσωπο της Michèle, βέβαια, συναθροίζεται με την υποκρισία και υποδουλωμένη φύση της μάνας της, παράγοντας τελικά μια, όχι τόσο ψυχωτική, όσο αδύναμη και καταπιεσμένη «μηχανή» βίας, που χρησιμοποιεί την επαγγελματική της κατάρτιση για να εκτονώσει αυτή τη δύναμη που την τυραννά, όλα αυτά τα χρόνια.

Ο θάνατος της πηγής της καταπίεσης, αλλά και της πηγής αδυναμίας αρκεί για να απελευθερώσει την ηρωίδα από την ψυχολογική της σκλαβιά και οι μπλε, ψυχρές αποχρώσεις της να μετατραπούν σε κίτρινες, θερμές κι απελευθερωμένες. Στο πλαίσιο αυτό, η επανάσταση έρχεται πρώτα σε συναισθηματικό επίπεδο, προτιμώντας να αποβάλλει το ψέμα απέναντι στα αγαπημένα της άτομα, αλλά στη συνέχεια μετατρέπεται γρήγορα σε θυμός και δίψα για εκδίκηση απέναντι στα άτομα που πραγματικά το αξίζουν.

Ο Paul Verhoeven αποβάλλει την πένθιμη ψύχρα της πρώην παγιδευμένης ηρωίδας του, δημιουργώντας μια, εν τέλει, πλήρως φεμινιστική ταινία που αντιμάχεται στα κλισέ πρότυπά της, παίζοντας με το «φαίνεσθαι» και το «είναι», το παρελθόν και το παρόν. Παρότι η αφαιρετική του πολιτική δείχνει να χάνει το μέτρο σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξυπηρέτηση μιας αφηγηματικής και όχι τόσο περιγραφικής ιστορίας καταλήγει να ικανοποιείται.


Νικόλ Φιλιπποπούλου

Νικόλ Φιλιπποπούλου

90s-kid-Vol. I, φοιτήτρια κτηνιατρικής, περήφανη μητέρα τεσσάρων σκύλων και φανατική της Cate Blanchett. Δηλώνει μια εκ των μεγαλύτερων φαν του David Lynch και του Darren Aronofsky, ενώ συχνά πυκνά της αρέσει να χάνεται στον κόσμο των σουρεαλιστικών ταινιών. Το σινεμά μπήκε από πολύ νωρίς στην ζωή της με την βοήθεια του Tim Burton και, παρά του νεαρού της ηλικίας της, έχει παρακολουθήσει εκατοντάδες ταινίες, με προσωπική συλλογή που ξεπερνάει τις 500++. Εάν ήταν κινηματογραφική ηρωίδα σίγουρα θα ήταν ένας συνδυασμός της Nina Seyrous του Μαύρου Κύκνου και του Κοριτσιού με το Τατουάζ. Στον ελεύθερο της χρόνο εκτός από ταινίες, ακούει μανιωδώς soundtracks και πορώνεται με τη μουσική, συγγράφει κριτικές, ασχολείται με τη φωτογραφία και συλλέγει φωτογραφικό υλικό του Michael Fassbender.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *