1990s,  CINEMA,  REVIEWS

Μαθήματα Τανγκό και Μαθήματα Ζωής από τη Sally Potter – Review

Σκηνοθεσία: Sally Potter

«Μάθημα 1ο: χορός», «μάθημα 2ο: χορός», «μάθημα 10ο: μάθημα ζωής»˙ και το The Tango lesson πάει κάπως έτσι σαν ένα συναισθηματικό (όχι ερωτικό) Αργεντίνικο Τάνγκο ή σαν ένας προσωπικός χορός στον άξονα του χρόνου, πάντα «πλασμένος» για δύο, που πηγαίνει μία μπρος και μία πίσω. Υπογράφοντας την πιο προσωπική και διχαστική ταινία της καριέρας της, σε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες φάσεις της ζωής της, η Sally Potter παραδίδει στη μεγάλη οθόνη το ασπρόμαυρο The tango lesson, με σκηνοθέτιδα, πρωταγωνίστρια και μουσική επιμελήτρια – κατά το ήμισυ – την ίδια. «Εγωκεντρική» χαρακτηρίστηκε η διάθεσή της από την πλειονότητα των κριτικών, με τον πάντα ενδιαφέρων Roger Ebert, να διαφωνεί κλείνοντας το κείμενό του με την παρατήρηση: “Most dances are for people who are falling in love. The tango is a dance for those who have survived it, and are still a little angry about having their hearts so mishandled. The Tango Lesson is a movie for people who understand that difference”[1].

Πράγματι, το The tango lesson δεν είναι ένα φιλμ που προσδίδει στο χορό την κλισέ ερωτική κι αισθησιακή του διάθεση, ακόμα κι αν απ’ την αρχή του φιλμ ο ερωτισμός είναι έκδηλος στην ατμόσφαιρα της εναρκτήριας σεκάνς χορού, καθώς η Sally (Sally Potter) παρατηρεί τον Pablo (Pablo Veron) να χορεύει παθιασμένα με την ντάμα του. Η κινηματογραφική «γλώσσα» μέσα από την κάμερα της, αφιερώνει ελάχιστα δευτερόλεπτα να απαθανατίσει τις εκφράσεις του προσώπου του Pablo, ενώ αφιερώνει λεπτά ολόκληρα να καταγράψει τα βήματα και τις κινήσεις των ποδιών του ζευγαριού επί σκηνής, υποδεικνύοντας άμεσα ότι τα κύρια συναισθήματα της ηρωίδας-δημιουργού που προέκυπταν μέσα από αυτή την εμπειρία της, προέρχονταν από το χορό αυτό καθ’ αυτό, σε πρώτο επίπεδο, και δευτερευόντως από το πρόσωπο που μετέδιδε το χορό. Βέβαια το δημιούργημα είναι προϊόν του καλλιτέχνη και σίγουρα η Sally Potter είναι η πρώτη που το γνωρίζει αυτό αρκετά καλά ˙ ωστόσο στη συγκεκριμένη φάση της ζωής της, είχε την ανάγκη να κλείσει για λίγο τα μάτια στον καλλιτέχνη και να προσφέρει στον εαυτό της ορισμένες στιγμές προσωπικών εμπειριών κι ευτυχίας, που απαρνούνται τις εμπορικές ταμπέλες της καθημερινότητας της. Ο Pablo δεν βρισκόταν σε πολύ διαφορετική κατάσταση ˙ είχε ερωτευτεί και πληγωθεί μέσα απ’ το χορό του. Γι’ αυτό πλέον το μόνο που έκανε ήταν απλώς να χορεύει ˙ όχι για κάποια ντάμα, αλλά για τον εαυτό του και το κοινό του, μιας και κάπου θα έπρεπε να απευθύνεται με αυτό το χορό.

Η Sally και ο Pablo χόρευαν μαζί, στην πραγματική ζωή αλλά και σε μια ταινία αυτοαναφορική, που κάθε σεκάνς της αποτελεί από μόνη της μια χορογραφία και το σενάριό της ένα συνονθύλευμα αναμνήσεων. Δεν ακολουθεί την τυπική δομή ενός αφηγηματικού σεναρίου, αλλά φλυαρεί για 2 ώρες πάνω σε αμέτρητες σεκάνς χορού. Αλλά δεν συνιστά και μια κλασική αφηγηματική ιστορία ˙ είναι μια εμπειρία, μια ιδέα και πολλά συναισθήματα που πηγάζουν άμεσα από όλες τις χορογραφίες και όλες τις σεκάνς μαζί, που εν τέλει κρίνονται όλες εξίσου απαραίτητες. Είναι τα συναισθήματα από μια καλλιτέχνη που ζητά απεγνωσμένα την ελευθερία να δημιουργήσει και δεν της την παρέχουν, παγιδευμένη στην τέχνη της εμπορευματοποίησης και της ταμπέλας, που φιλτράρει τα δημιουργήματα βάσει προτύπων και συγκεκριμένων απαιτήσεων του κοινού.

Γι’ αυτή την τέχνη, που παρόλα αυτά αγαπά, η Sally Potter χάνει τον ύπνο της (όπως μαρτύρησε και η ίδια σε συνεντεύξεις της), αλλά τον ξανακερδίζει όταν ο αγαπημένος της Pablo είναι δίπλα της. Sally και Pablo ˙ δύο άνθρωποι τόσο ίδιοι σε σημείο να ταιριάξουν αλλά και να συγκρουστούν από την πρώτη κιόλας στιγμή. Δύο χαρακτήρες που ζητούσαν να πάρουν, χωρίς να δώσουν, να νιώσουν ελεύθεροι να δημιουργήσουν, χωρίς να χαρίσουν ελευθερία, να αγαπήσουν, χωρίς να δεθούν ή επηρεαστούν επαγγελματικά από τα συναισθήματά τους. Τώρα, πλέον, είναι εμφανές γιατί απέτυχαν στη δουλειά τους, στο χορό και στις σχέσεις τους.Όταν η Sally Potter ερωτήθηκε αν είχε «ερωτική σχέση» με τον Pablo η απάντησή της ήταν εξίσου κρυψίνους αλλά συνάμα ξεκάθαρη όσο η ταινία της: «Δεν ξέρω αν υπάρχει ξεκάθαρη απάντηση στο τι είναι «ερωτική σχέση», ούτε ξέρω κάποιον που μπορεί να το απαντήσει αυτό. Αν για παράδειγμα έχεις δύο ανθρώπους που βρίσκονται για 6 μήνες σε διαφορετικές περιοχές του πλανήτη, συνεπώς δεν συνευρίσκονται σεξουαλικά, αλλά εξακολουθούν όλο αυτό το διάστημα να διατηρούν τον έρωτά τους έστω από απόσταση, αυτό δεν θεωρείται «ερωτική σχέση»; Δεν ξέρω τι πρέπει να απαντήσω σε αυτό». Η απάντησή της, ωστόσο, φαίνεται να δόθηκε μέσα από την ίδια την ταινία της, μια ταινία αρκετά ντοκιμαντερίστικη αλλά ταυτόχρονα fiction, που μιλά μέσω των κινήσεων του χορού της, αφαιρώντας κάθε περιττό χρώμα που θα αποπροσανατόλιζε από τη «γλώσσα του σώματος» των ηρώων, αφηγούμενη μια προσωπική περιπέτεια χωρίς τίτλο, ταμπέλα ή αυτοπροσδιορισμό για μαθήματα πάνω στο χορό, τον επαγγελματισμό και την ίδια τη ζωή. Γιατί κάθε μάθημα χορού είναι μάθημα ζωής, κάθε μάθημα ζωής μια όμορφη ταινία και κάθε ταινία μια προσωπική ιστορία ανθρώπων.

[1] Μτφ: «Οι περισσότεροι χοροί είναι γι’ αυτούς που ερωτεύονται. Το τάνγκο είναι χορός γι’ αυτούς που έχουν επιβιώσει από έρωτα αλλά είναι ακόμα λίγο θυμωμένοι με τις ανεξέλεγκτες καρδιές τους. Το The tango lesson είναι μια ταινία για τους ανθρώπους που καταλαβαίνουν τη διαφορά».

Trailer:

Νικόλ Φιλιπποπούλου

90s-kid-Vol. I, φοιτήτρια κτηνιατρικής, περήφανη μητέρα τεσσάρων σκύλων και φανατική της Cate Blanchett. Δηλώνει μια εκ των μεγαλύτερων φαν του David Lynch και του Darren Aronofsky, ενώ συχνά πυκνά της αρέσει να χάνεται στον κόσμο των σουρεαλιστικών ταινιών. Το σινεμά μπήκε από πολύ νωρίς στην ζωή της με την βοήθεια του Tim Burton και, παρά του νεαρού της ηλικίας της, έχει παρακολουθήσει εκατοντάδες ταινίες, με προσωπική συλλογή που ξεπερνάει τις 500++. Εάν ήταν κινηματογραφική ηρωίδα σίγουρα θα ήταν ένας συνδυασμός της Nina Seyrous του Μαύρου Κύκνου και του Κοριτσιού με το Τατουάζ. Στον ελεύθερο της χρόνο εκτός από ταινίες, ακούει μανιωδώς soundtracks και πορώνεται με τη μουσική, συγγράφει κριτικές, ασχολείται με τη φωτογραφία και συλλέγει φωτογραφικό υλικό του Michael Fassbender.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *