2010s,  CINEMA,  REVIEWS

O “Δούκας της Βουργουνδίας” Ήταν Γυναίκα – Review

Σκηνοθεσία: Peter Strickland

Έχοντας τις βάσεις του στο ιταλικό giallo ήδη από την παλιότερη φιλμογραφία του, ο Peter Strickland δείχνει να έχει αφομοιώσει πλήρως τις ευρωπαϊκές cult εμπνεύσεις του, δημιουργώντας ένα συνονθύλευμα από horror αλά Jess Franco, mise-en-scène αλά Rainer Werner Fassbinder και εικόνες από Hollywood classics (The silence of the lambs, Rosemary’s baby, κλπ) και κατασκευάζοντας το απόλυτο σύμπαν κινηματογραφικών αναφορών για το, κατά τ’ άλλα, b-movie φιλμικό του κείμενο. Ένα kinky role playing είναι η αυτοαναφορική βάση πάνω στην οποία ο Strickland έχει δομήσει τον κόσμο των δύο ηρωίδων του, τόσο μέσω του μοτίβου κυριαρχίας-υποτέλειας στην ερωτική ζωή, που αντιτίθεται εξόφθαλμα με τους ρόλους των δύο γυναικών στην «καρδιά» της σχέσης τους, όσο και μέσω της ίδιας της αφήγησης που φλερτάρει παιχνιδιάρικα με τη διάθεση του θεατή, αναθέτοντάς του, κατά τη διάρκεια του φιλμ, πολλούς διαφορετικούς ρόλους που οφείλει να ενσαρκώσει.

Ήδη από τα πρώτα πλάνα, ο Strickland κινηματογραφεί την τελειομανή φύση της ηρωίδας του Evelyn (Chiara D’Anna) με πλάνα ψυχαναγκαστικής λεπτομέρειας, ενώ φιγουράρει με ειρωνική ματιά όταν συστήνει τη σύντροφό της Cynthia (Sidse Babett Knudsen), προκαλώντας τον θεατή του να λύσει ένα παζλ ρόλων της μορφής «whoiswho». Καθώς το παιχνίδι επαναλαμβάνεται και οι ρόλοι των δύο γυναικών διαγράφονται όλο και σαφέστερα, κάθε πτυχή της καθημερινότητάς τους αρχίζει να προσαρμόζεται στη δομή ενός ευρύτερου role playing. Η διδάκτωρ εντομολογίας Cynthia και η μαθητευόμενη γνώστης και βοηθός της Evelyn ακολουθούν πιστά τους ρόλους τους, σε ένα συνέδριο εντομολογίας το κοινό του οποίου είναι ψεύτικες κούκλες ˙ πλαστικές φιγούρες που προβάλουν παθητικά ανάμεσα στις υπόλοιπες ανθρώπινες οντότητες, αποστρέφοντας το κεφάλι τους από τους ομιλητές του συνεδρίου ή καρφώνοντας το άψυχο βλέμμα τους στο κενό, ανίκανες να νιώσουν έστω μια στιγμή άνθρωποι (ακολουθούν παρόλα αυτά κι εκείνες ένα ρόλο).

Σε αυτό το αυτοαναφορικό παιχνίδι ρόλων δεν υπάρχουν άνδρες πουθενά ως φυσικές παρουσίες παρά μόνο κρυμμένοι πίσω από δύο «νοητές υπάρξεις», που καταφέρνουν με τον δικό τους τρόπο να καθιστούν, κάθε στιγμή, αισθητή την παρουσία τους: στον τίτλο (The duke of Burgundy) και τον ίδιο τον σκηνοθέτη. Ο Strickland κινηματογραφεί τις ηρωίδες του ηδονοβλεπτικά, όπως ένας άνδρας θα μπορούσε να τις δει, κρυμμένος πίσω από μια κάμερα και τρέφοντας την ματιά του με εξαιρετικά μονταρισμένες εικόνες αισθησιακής τελειότητας – το ρόλο αυτό δίνει στον εαυτό του σε αυτό το κινηματογραφικό role playing.

Ποιος είναι, όμως, ο περίφημος «δούκας» του τίτλου, που δεν είναι «δούκισσα» ακόμα κι αν όλοι οι χαρακτήρες είναι αποκλειστικά γυναίκες; «Αλήθεια, ποιος είναι», αναρωτιέται και η ίδια η ταινία. Κανείς είναι η απάντηση ˙ είναι απλώς ένας ακόμη τίτλος ισχύος σε μια ταινία που οι ηρωίδες της κρύβονται κάθε στιγμή πίσω από τίτλους ισχύος και, παρότι βρίσκονται πλήρως ενταγμένες στο απόλυτα γυναικοκρατούμενο σύμπαν τους, η επιρροή της ανδρικής οντότητας στην ιδεολογία τους έμμεσα αλλά και στην ίδια την ταινία άμεσα (λόγω της σκηνοθετικής οπτικής), καταλήγουν να προσδίδουν στο φιλμ έναν 100% ανδρικό τίτλο. Κι όπως η Evelyn επέλεξε να κλείσει τα μάτια στις συναισθηματικές σκέψεις της Cynthia και να βυθιστεί όλο και περισσότερο στα αδύναμα έντομά της, έτσι κι εμείς ως θεατές θα επιλέξουμε να αγνοήσουμε τον Strickland που γελά χαιρέκακα πίσω από την κάμερα του και να ακολουθήσουμε απλώς το ρόλο μας ˙ να απολαύσουμε υπέρμετρα αυτό το αισθησιακό role playing.

Trailer:

Νικόλ Φιλιπποπούλου

90s-kid-Vol. I, φοιτήτρια κτηνιατρικής, περήφανη μητέρα τεσσάρων σκύλων και φανατική της Cate Blanchett. Δηλώνει μια εκ των μεγαλύτερων φαν του David Lynch και του Darren Aronofsky, ενώ συχνά πυκνά της αρέσει να χάνεται στον κόσμο των σουρεαλιστικών ταινιών. Το σινεμά μπήκε από πολύ νωρίς στην ζωή της με την βοήθεια του Tim Burton και, παρά του νεαρού της ηλικίας της, έχει παρακολουθήσει εκατοντάδες ταινίες, με προσωπική συλλογή που ξεπερνάει τις 500++. Εάν ήταν κινηματογραφική ηρωίδα σίγουρα θα ήταν ένας συνδυασμός της Nina Seyrous του Μαύρου Κύκνου και του Κοριτσιού με το Τατουάζ. Στον ελεύθερο της χρόνο εκτός από ταινίες, ακούει μανιωδώς soundtracks και πορώνεται με τη μουσική, συγγράφει κριτικές, ασχολείται με τη φωτογραφία και συλλέγει φωτογραφικό υλικό του Michael Fassbender.

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *