BOOKS

Πριν την Carol του Haynes Ήταν η Carol της Patricia Highsmith – Book Review

Συγγραφέας: Patricia Highsmith

Κρυμμένο πίσω από την πολύχρωμη, οπτικά παραδεισένια πολυτέλεια του Todd Haynes στην κινηματογραφική Carol, το έργο της Patricia Highsmith με τον παραπλανητικό τίτλο The Price of Salt, απολαμβάνει την λογοτεχνική δύναμή του μέσα από μια προσωπική και πιο συναισθηματική οπτική τού suspense, σε έναν κόσμο λέξεων που κατασκευάζει την ηλεκτρισμένη και πολυδιάστατη «γλώσσα της επιθυμίας» (“language of desire”). Με την οπτική του να κινείται πολύ πιο σκοτεινά κι εσωτερικά από την οπτικοακουστική πανδαισία της ρομαντικής, τρυφερής αλλά κι επαναστατικής μεταφοράς του Haynes στη μεγάλη οθόνη, οι Carol και Terese της Highsmith συμπληρώνουν την ερωτική ένωση δύο χαρακτήρων με φόντο μυστικά του παρελθόντος, παιδικά απωθημένα αλλά και οικογενειακά αδιέξοδα.

Επιστρέφοντας στη δεκαετία του ’50, στη βροχερή, βιομηχανοποιημένη κι απρόσωπη Νέα Υόρκη, η Terese αναζητά «χρώμα» στη ζωή της στους πολύχρωμους πάγκους του πολυκαταστήματος παιχνιδιών, χάρη στη φιλοπερίεργη φύση της να παρατηρεί ανθρώπους ˙ ψυχές άβουλες, βυθισμένες στη ρουτίνα και τις κλισέ εικονικές εκδηλώσεις των συναισθημάτων τους ˙ συμβιβασμένες στη γκρι, άψυχη καθημερινότητά τους που, κάπου στη ρίζα τους, συναντούν την ευαίσθητη αλλά εξίσου συμβιβασμένη, νεαρή Terese. «Κάποιοι άνθρωποι θα αλλάξουν την ζωή σου για πάντα» και κάπως έτσι, λιτά, όμορφα κι ανθρώπινα, η Carol εισέρχεται στην καταπιεσμένα παθητική ζωή της Terese, καταλαμβάνοντας κάθε εικόνα της σκέψης της, κάθε στιγμή της καθημερινότητάς της. Έρωτας λέγεται και η Terese το ξέρει πολύ καλά, ένα συναίσθημα τόσο χειμαρρώδες και καταιγιστικό, όσο τρυφερό και γαλήνιο παράλληλα ˙ η απόλυτη τελειότητα σε ένα συναίσθημα τόσο δυνατό και ψυχοσωματικό που είναι αδύνατον να εκμυστηρευτεί μόνο στον αναγνώστη – να διατηρηθεί κρυφό αφηγηματικά (για 200 περίπου σελίδες) στην ψυχή και το σώμα μιας ηρωίδας που πασχίζει να επιβιώσει από τα συναισθήματα 20 ολόκληρων ετών –  και να μην μεταδώσει διάχυτη ένταση και διαρκή επιθυμία για συνένωση.

Βρίσκοντας πάτημα στην ανωριμότητα κι εσωτερικότητα της καταπιεσμένης Terese, η Carol ικανοποιεί το μητρικό της αρχέτυπο, που πηγάζει από την απουσία της λατρεμένης κόρης της, εκφράζοντας δύο αντικρουόμενους εαυτούς: αυτόν της στοργικής «μητέρας» απέναντι στην «παιδική» αθωότητα κι αδύναμη φύση μιας κοπέλας που μεγάλωσε δίχως μητέρα κι αυτόν της επιτακτικής, αυταρχικής και απολυταρχικής «μητέρας», που λειτουργεί ως παντογνώστης και διεκδικεί τον απόλυτο έλεγχο. Η Highsmith, ωστόσο, δεν υποπίπτει στην στερεοτυπική απόδοση «ρόλων» στη σχέση των δύο γυναικών, αλλά κλιμακώνει την αλληλεπίδρασή τους ως μια σχέση που υφίσταται στην συνεισφορά στοιχείων κι από τους δύο αμοιβαία, όπως η σχέση ενός κλειδιού με την κλειδαρότρυπα ˙ οι χαρακτήρες «είναι αυτοί που είναι» ο καθένας χωριστά αλλά και μαζί με τον άλλον. Αυτή η αμοιβαιότητα αποτελεί και την κυριότερη αιτία εξέλιξης των δύο ηρωίδων κατά τη διάρκεια του βιβλίου, καταλήγοντας σε δύο νέες, διαφορετικές περσόνες, με στοιχεία που μόνο μεταξύ τους μπορούν να αναγνωρίσουν απόλυτα[1].

Με suspense ξεκινάει, συνεχίζεται και ολοκληρώνεται το The price of salt, το πρώτο βιβλίο queer θεματολογίας με αισιόδοξη, πολλά υποσχόμενη έκβαση, σε μια ιστορία γεμάτη εσωτερικό συναισθηματισμό που ποτέ δεν εκτονώνεται αφηγηματικά μέσα από τις λέξεις, αλλά λειτουργεί εξαγνιστικά και λυτρωτικά μέσα από την δύναμη του βλέμματος των ηρωίδων, στο όμορφο ελπιδοφόρο τέλος της. Και παρότι η Highsmith δεν λοξοδρομεί ποτέ από τη συγκρατημένη μη μελοδραματική χροιά της, τα συναισθήματα που εκμαιεύει μέσα από τις ανθρώπινες ατέλειες των Carol και Terese είναι τόσο σιωπηρά και ταυτοχρόνως ηχηρά και οικεία, που αρκούν από μόνα τους για να χαρίσουν στον αναγνώστη δάκρυα λύτρωσης και ευγνωμοσύνης, μόλις το βιβλίο φτάσει στην τελευταία σελίδα του.

[1] Καθώς η ιστορία πλησιάζει στο τέλος της, η Abby αδυνατεί να προβλέψει ορισμένες αντιδράσεις της Carol, σε αντίθεση με την Terese, η οποία δείχνει να «διαβάζει» την Carol πολύ ευκολότερα.

Νικόλ Φιλιπποπούλου

90s-kid-Vol. I, φοιτήτρια κτηνιατρικής, περήφανη μητέρα τεσσάρων σκύλων και φανατική της Cate Blanchett. Δηλώνει μια εκ των μεγαλύτερων φαν του David Lynch και του Darren Aronofsky, ενώ συχνά πυκνά της αρέσει να χάνεται στον κόσμο των σουρεαλιστικών ταινιών. Το σινεμά μπήκε από πολύ νωρίς στην ζωή της με την βοήθεια του Tim Burton και, παρά του νεαρού της ηλικίας της, έχει παρακολουθήσει εκατοντάδες ταινίες, με προσωπική συλλογή που ξεπερνάει τις 500++. Εάν ήταν κινηματογραφική ηρωίδα σίγουρα θα ήταν ένας συνδυασμός της Nina Seyrous του Μαύρου Κύκνου και του Κοριτσιού με το Τατουάζ. Στον ελεύθερο της χρόνο εκτός από ταινίες, ακούει μανιωδώς soundtracks και πορώνεται με τη μουσική, συγγράφει κριτικές, ασχολείται με τη φωτογραφία και συλλέγει φωτογραφικό υλικό του Michael Fassbender.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *