1990s,  CINEMA,  REVIEWS

Η Κορύφωση του “Κισλοφσκικού” Τρικολόρ: Κόκκινη Ταινία – Review

Σκηνοθεσία: Krzysztof Kieślowski

Η Κόκκινη Ταινία αποτελεί την τελευταία της τριλογίας των χρωμάτων (Μπλε, Λευκή, Κόκκινη) του Krzysztof Kieślowski και κύκνειο άσμα αυτού καθώς δύο χρόνια μετά την προβολή της στις κινηματογραφικές αίθουσες το 1994, ο ίδιος απεβίωσε. Αριστούργημα χαρακτηρίστηκε από την κριτική και ταινία σταθμός για τον Πολωνικό και τον διεθνή κινηματογράφο. Στον ρόλο της Βαλεντίν η Irène Jacob η οποία δίνει μια εξαιρετικά τρυφερή και γλυκιά ερμηνεία. Τον δικαστή υποδύεται ο επίσης εκπληκτικός Jean-Louis Trintignant. Η ταινία έλαβε τρείς υποψηφιότητες για Όσκαρ Καλύτερης Σκηνοθεσίας, Καλύτερης Φωτογραφίας και Πρωτότυπου Σεναρίου εκ των οποίων αδίκως δεν απέσπασε κανένα. Σε ευρωπαϊκά και διεθνή φεστιβάλ τα βραβεία που διεκδίκησε και κέρδισε δεν ήταν λίγα επιβεβαιώνοντας την σπουδαιότητα και την αξία της στον χώρο της 7ης τέχνης.

Η Κόκκινη περιστρέφεται γύρω από ένα φωτομοντέλο, την Βαλεντίν, η οποία βρίσκεται σε μια δυσλειτουργική σχέση εξ αποστάσεως με τον Μισέλ και πρόκειται να αποτελέσει το βασικό πρόσωπο μιας διαφημιστικής καμπάνιας για τσίχλες. Η φωτογραφία της γίνεται αφίσα, η οποία τοποθετείται σε τοίχους της πόλης. Η αφίσα αποτελεί κεντρικό σημείο αναφοράς και προβολής μέχρι το πέρας της ταινίας. Το κόκκινο φόντο και το θλιμμένο βλέμμα της σαγηνεύει και μαγνητίζει. Οι συγκυρίες τα φέρνουν έτσι ώστε καθώς εκείνη επιστρέφει στο σπίτι της άθελα της να  χτυπήσει με το αμάξι της μία σκυλίτσα, τη Ρίτα. Κομβικό σημείο για την εξέλιξη της πλοκής αποτελεί αυτό το ατύχημα, καθώς, εξαιτίας αυτού, η Βαλεντίν γνωρίζει τον ιδιοκτήτη της Ρίτα, έναν ιδιόρρυθμο συνταξιούχο και πρώην δικαστή, τον Ζόζεφ, με το παράξενο “hobby” της παρακολούθησης των τηλεφωνικών γραμμών και κατά συνέπεια των συζητήσεων των γειτόνων του. Το γεγονός αυτό  καθίσταται αιτία της αντιπαράθεσης που προκαλείται ανάμεσά τους καθώς, με αφορμή αυτό, θέτονται προς συζήτηση διάφορα ηθικά διλήμματα που κατά συνέπεια αποτελούν το έναυσμα για ερωτήσεις από τον δικαστή προς την Βαλεντίν και την οπτική της πάνω σε αυτά. Παράλληλα με αυτή την ιστορία, εκτυλίσσεται και μια δεύτερη, αυτή ενός νεαρού φοιτητή της Νομικής, ο οποίος διατηρεί δεσμό με μια όμορφη ξανθιά κοπέλα και μένει απέναντι από το σπίτι της Βαλεντίν. Με έναν ιδιαίτερο τρόπο θα εμπλακεί και αυτός στην κύρια ιστορία. Κατά την διάρκεια της ταινίας, η σχέση της Βαλεντίν και του Ζόζεφ εξελίσσεται, ενώ καλλιεργείται ένα συναίσθημα αδελφοσύνης μεταξύ τους, εξ ου και η επιλογή του κόκκινου χρώματος ως τίτλου της ταινίας.

Ο Kieślowski τοποθετεί τους χαρακτήρες του σε καταστάσεις κοινές και καθημερινές βιωμένες από κάθε άνθρωπο. Η Βαλεντίν αναζητά βουβά την στοργή και την προσοχή του συντρόφου της μέσα από τηλεφωνικές κλήσεις, οι οποίες επιφανειακά συντηρούν μια παρουσία αυτού, που ισούται πια με απουσία. Η ανάγκη της να επικοινωνήσει μαζί του και να συνδεθεί είναι εμφανής, όπως άλλωστε και η προσπάθεια που καταβάλει και για τους δύο με σκοπό να διατηρηθεί η σχέση τους. Διεισδύοντας στη ζωή της, ο δικαστής επιχειρεί να κλονίσει διάφορες πάγιες απόψεις που η Βαλεντίν έχει ήδη διαμορφώσει. Αντίστοιχα εκείνη καταφέρνει να κάμψει σταδιακά τις άμυνες του και να δημιουργηθεί ανάμεσα τους ένας βαθύς εσωτερικός δεσμός˙ δύο τελείως διαφορετικοί χαρακτήρες που έρχονται σε μια γοητευτική και έντονη αλληλεπίδραση. Η Βαλεντίν γλυκιά, μελαγχολική, ευαίσθητη και αθώα, με πίστη σε αυτό που λέγεται άνθρωπος, ενώ ο Ζόζεφ κυνικός και  μηδενιστής, πληγωμένος από ερωτική απογοήτευση του παρελθόντος, εγκλωβισμένος σε μια συναισθηματική αδράνεια προσπαθώντας να προστατεύσει τον εαυτό του ˙ και οι δύο βοηθούν με τον τρόπο τους ο ένας τον άλλον και ανοίγονται σταδιακά. Στην αύρα ενυπάρχει ένα συναίσθημα στοργής, αγάπης και ίσως ένας υποβόσκων ερωτισμός που υπό άλλες συνθήκες, αν για παράδειγμα ο Ζόζεφ ήταν νεότερος, θα μπορούσε να εξελιχθεί και να έρθει στο συνειδητό.

Η Κόκκινη Ταινία σίγουρα μένει για μέρες στο μυαλό αυτού που επιλέγει να την δει έχοντας αφήσει μια γλυκιά και νοσταλγική αίσθηση. Ούσα η τρίτη και τελευταία ταινία της τριλογίας, συνδυάζει αριστοτεχνικά την εσωτερικότητα της Μπλε και το αφηγηματικό ενδιαφέρον της Λευκής δημιουργώντας ένα κράμα αισθητικής απόλαυσης και συναισθηματικής συγκίνησης. Εξισορροπεί το πραγματικό και το ρομαντικό χωρίς ίχνος παρωχημένου συναισθηματισμού. Αυτό που την κάνει να ξεχωρίζει είναι ο φαινομενικά αβίαστος τρόπος αφήγησης όπου, όμως, κάθε τι είναι αποτέλεσμα βαθιάς εσωτερικής και νοητικής διεργασίας του Kieślowski. Το έντονο κόκκινο χρώμα που κυριαρχεί, τα φωτογραφικά πλάνα, η εξαιρετική μουσική πλαισίωση, η εστίαση σε λεπτομέρειες και οι απίστευτες ερμηνείες δομούν αυτό το εκπληκτικό κινηματογραφικό αφήγημα. Το βλέμμα της Irène Jacob στην τελευταία σκηνή της ταινίας προκαλεί έναν ηλεκτρισμό στο στέρνο και μια συγκίνηση που δύσκολα μπορεί να εκφραστεί λεκτικά. Οικεία και γλυκιά μέχρι το τέλος της. Ως προς αυτό, μάλιστα, σίγουρα έρχεται το παρόν ως μια αποζημίωση του παρελθόντος (για τον Ζόζεφ) δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για ένα κατάλληλο timing και μια ζωή για την Βαλεντίν που ανταποκρίνεται στο όνειρο του Ζόζεφ για το μέλλον αυτής.

Trailer: 

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *